یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکُونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ – ای کسانی که ایمان آورده اید از خدا پروا کنید و با صادقین و راستان باشید (توبه – 119)

قرآن کریم نه تنها انسان را به پروای از خدا دعوت کرده، بلکه عینیت یافتن آن را  نیز مشخص کرده است. در قرآن، ویژگی های وفاداران به صدق و راستی از نظر فکر و بینش و اعتقاد، از جنبه رفتار فردی و نیز به جهت رفتار اجتماعی و سیاسی مشخص شده است؛ ایمان و یقین، مجاهده با مال و جان در راه خدا (الحجرات - 15) مهاجرت از دیار به دلیل رانده شدن، از دست دادن اموال، تلاش برای کسب خشنودی خدا و یاری کردن خداوند و پیامبرش (الحشر - 8) و ... اینها صادقین و راستگویان هستند.

در آیات دیگری البته پاداش راستگویان نیز مشخص شده، مانند آیه 119 سوره مائده که می فرماید: قَالَ اللّهُ هَذَا یَوْمُ یَنفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدًا رَّضِیَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ – خدا فرمود این روزی است که راستگویان را راستی شان سود بخشد، برای آنان باغ هایی است که از زیر (درختان) آن نهرها روان است، همیشه در آن جاودانند، خدا از آنان خشنود است و آنان از او خشنودند، این است رستگاری بزرگ.

اولیاء خداوند و شخصیت هایی مانند حضرت فاطمه (س) در دوران زندگی خود نمونه هایی از این توصیف قرآن بودند؛ نمونه هایی از صادقین و راستگویان که در سیره عملی خود بر حقیقت صبر و پایداری کردند، در مقابل دروغ و ریا ایستادند و از اصالت دین در مقابل پیرایه ها و تحریف ها دفاع کردند. بارزترین نمونه های این سیره در بیان خطبه زهرا (س) در مسجد مدینه تجلی یافته است. هنگامی که ایشان با وجود تاملات شدید روحی ناشی از درگذشت پیامبر اکرم (ص)، فشارهای جاه طلبان زمانه برای غصب خلافت و بی حرمتی به همسرش علی (ع) و با وجود نگاه کماکان منفی اعراب نسبت به زنان، در مسجد مدینه حاضر شد و آغاز به سخن کرد. این سخنان به لحاظ وزن ادبی، صراحت، انذار توام با ادب و احترام در نوع خود استثنایی است. 

خطبه حضرت زهرا با مقدمه ای فلسفی که به توحید و نبوت و معاد اشاره دارد، آغاز شد و سپس به نقش پیامبر در روشنگری و بیداری امت اسلامی رسید. آنگاه به دوران وفات پیامبر و تلاش قدرت طلبان پرداخته و قدرت را به شتری بیمار تشبیه کرده که مشکلات زیادی را برای جامعه به وجود آورده است.


هشدارهای تکان دهنده آن بانو در سخنان خود حاکی از تحلیل دقیق و عمیق ایشان از جامعه مسلمانان بعد از پیامبر  بوده و برای همه دوران ها در آینده نیز کاربرد دارد. حضرت فاطمه در خلال این خطبه به پیرایه هایی که سبب خدشه و صدمه به رسالت پیامبر می شود، به روشنی اشاره کرده است. ایشان از ظلمی که به نام دین روا شد، اظهار بیم می کند، از قدرتی که به دور از تعالی و اخلاق پیامبر باشد تبری می جوید و فاصله های به وجود آمده  از روح رسالت پیامبر را مشخص می کند.

خطبه زهرا (س) در مسجد مدینه اگر چه مربوط به 14 قرن پیش است، ولی از چنان استدلال های فراگیر و عمومی برخوردار است که می تواند برای تمام جوامع اسلامی تذکر و هشدار باشد. تذکری برای سکوت کنندگان در مواجهه با ظلم، بی تفاوتی در قبال پایمال شدن حقیقت و بهره برداری از دین خداوند و رسالت پیامبر برای امور دنیا و قدرت و منافع مادی. این هشداری است از اعماق تاریخ که تا همیشه وجدان های بیدار و نسل های آینده را خطاب قرار داده است.

ناگفته نماند این روزها حین مراجعه به این خطبه کمتر توانستم به ترجمه ای دقیق، روان و بهره مند از ادبیات روز دست یابم. او بانوی صدق و راستی بود و شنیدن سخنانش نیاز مبرم حق طلبان. اما جامعه ما محروم از ترجمه های ملموس و روان سخنان او برای سطوح مختلف است ... و  این خود نشانه دیگری است از مظلومیت زهرا (س) ...