پس از دوم خرداد 1376 فضای عمومی کشور را امید و نشاط متمایزی در بر گرفت. در ایجاد این فضا بدون تردید راهبری و دوراندیشی سید محمد خاتمی که آن روز رییس‌جمهور منتخب مردم به حساب می‌آمد بسیار تعیین‌کننده بود. او با پیام گفت‌وگو آمد و فرصتی استثنایی را برای انسجام و وحدت ملی پدید آورد. بعدها البته مشخص شد که آن انسجام چه تهدیدات بزرگی را از کشور دور کرد و همچنین در عرصه بین‌المللی چگونه به موقع توانست سپری حفاظتی برای کشور ایجاد کند. مواضع آن دوران ایران را در مناسبات بین‌المللی در موقعیتی قرار داد که نومحافظه‌کاران امریکایی منفعل شوند. این انفعال البته به دلیل اختلاف نظرهای داخلی نتوانست به خنثی‌سازی کامل برسد.

به هر حال آنچه از آقای خاتمی بر اذهان غلبه دارد شخصیتی است که با دوستان مروت و با دشمنان مدارا کرد و با آینده‌نگری و متانت توانست فضیلت اخلاقی را با سیاست در آمیزد.

پس از دوره‌یی از فراز و نشیب و عدم توازن در سیاست داخلی و خارجی، این روزها و در موقعیت کنونی نیز به نظر می‌رسد دولت جدید و برنامه و رویکرد آقای دکتر روحانی توانسته امید را به جامعه بازگرداند و انسجام ملی را با رویکرد اعتدال و حضور همه جناح‌های سیاسی در کنار هم، بازسازی کند. دوراندیشی رییس‌جمهور کنونی اینک در فضای بین‌المللی و با نگاه کاهش تنش‌ها و ارائه راهبردهای موثر دیپلماتیک، کشور را از این تهدیدات دور می‌سازد و خوشبختانه مشی اخلاقی و منش منطقی و اعتدالی ایشان مبتنی بر ادب و احترام به کرامت انسان‌ها بوده که این‌بار از ناحیه یک حقوقدان شاهد هستیم.

در فاصله زمانی میان حضور این دو شخصیت در راس هرم اجرایی کشور، البته مردم تجارب دشواری را از سر گذراندند که ضرورت دارد به آنها توجه شود. بی‌تردید همواره تجارب گذشته چراغ راه آینده خواهد بود و درسی که از لزوم گفت‌وگو گرفتیم ما را ملزم می‌سازد گفتمان ملی را با فعال کردن نقش و اعتماد همه طیف‌ها و علاقه‌مندان به انقلاب و کشور ایجاد کنیم و رییس‌جمهور محترم همه منتقدین را در این گفتمان فراگیر درگیر و سهیم سازند. این اقدام در پویایی و اعتدال بخشی به فضای سیاسی کشور می‌تواند موثر باشد و رفتارهای خارج از قانون، ادب و منطق را به حداقل برساند. درس گرفتن از تجربیات دوران آقای خاتمی و احترام و علاقه‌یی که عامه مردم و نخبگان به ویژه جوانان به ایشان دارند می‌تواند نقطه اتکایی برای پیشبرد و اعتلای این گفتمان ملی در دوره تدبیر و امید باشد.

روزنامه اعتماد/ 21 مهر 1392